Để tẩy rỉ sét trên inox, đắp hỗn hợp baking soda pha chút nước thành dạng sệt (hoặc chanh trộn muối) lên đốm gỉ 15 đến 30 phút, chà theo chiều vân inox bằng miếng bọt biển mềm hoặc bàn chải nhựa, rửa sạch rồi lau thật khô. Gỉ lan rộng thì dùng kem tẩy gỉ, đánh bóng inox bán sẵn, nhiều loại có axit oxalic. Không dùng javen hay chất tẩy có clo trên inox, vì clo là một nguyên nhân chính làm inox bị gỉ.
| Mức gỉ | Cách xử lý | Dụng cụ | Khi nào thay |
|---|---|---|---|
| Đốm nâu nhỏ, mới | Baking soda sệt | Miếng mềm, bàn chải nhựa | Không |
| Vệt gỉ lan theo đường nước | Chanh hoặc giấm + muối, hoặc axit citric | Bàn chải nhựa | Không |
| Gỉ dày, nhiều chỗ | Kem tẩy gỉ inox có axit oxalic | Khăn, miếng mềm | Không |
| Gỉ rỗ, thủng, bong lớp mạ | Không tẩy nữa | Không | Nên thay |
Vì sao inox lại bị gỉ
Inox không gỉ nhờ một lớp màng oxit crom rất mỏng trên bề mặt. Màng này bị phá khi:
- Tiếp xúc lâu với clo: javen, nước tẩy bồn cầu có clo, bột tẩy trắng. Nhà tắm hay có hơi javen.
- Nước đọng lâu kèm muối, xà phòng, nhất là ở mối hàn và khe.
- Bụi sắt bám vào: dùng búi sắt, bàn chải sắt chà inox để lại vụn sắt, vụn này gỉ và làm inox có đốm nâu.
- Inox loại thấp (hàm lượng niken thấp, như nhiều loại inox 201) chịu ẩm kém hơn inox 304.
Mắt thường khó phân biệt inox 201 và 304. Nếu kệ, móc mới dùng vài tháng đã gỉ nhiều, rất có thể là inox loại thấp hoặc thép mạ crom.
Chuẩn bị
- Baking soda, chanh, muối hột hoặc bột axit citric.
- Kem tẩy gỉ inox (tùy chọn, cho gỉ dày).
- Miếng bọt biển mặt mềm, bàn chải đánh răng cũ, khăn microfiber.
- Găng tay.
Các bước tẩy rỉ sét trên inox
Cách 1: Baking soda cho đốm gỉ nhỏ
- Rửa bề mặt bằng nước ấm pha nước rửa chén, lau khô.
- Trộn baking soda với ít nước thành hỗn hợp sệt như kem đánh răng.
- Phết lên đốm gỉ, để 15 đến 30 phút.
- Chà nhẹ theo chiều vân inox. Mặt inox xước sọc thì chà dọc theo sọc, không chà vòng tròn.
- Mối hàn, khe hẹp dùng bàn chải đánh răng.
- Rửa sạch, lau khô ngay.
Cách 2: Chanh muối hoặc axit citric cho vệt gỉ lan
- Rắc muối lên vết gỉ, vắt chanh lên cho ướt.
- Để 1 đến 2 tiếng. Axit trong chanh hòa tan gỉ, muối giúp chà.
- Chà bằng bàn chải nhựa hoặc chính nửa quả chanh.
- Rửa thật kỹ bằng nước sạch và lau khô. Muối để lại trên inox sẽ làm gỉ quay lại.
Axit citric pha khoảng 1 đến 2 muỗng canh trong nửa lít nước ấm, đắp khăn thấm lên vết gỉ 20 đến 30 phút, cũng cho kết quả tương tự và không cần muối.
Cách 3: Kem tẩy gỉ cho vết dày
- Đeo găng.
- Thử ở góc khuất trước.
- Thoa kem lên vết gỉ bằng khăn ẩm, chà theo vân như hướng dẫn trên hộp.
- Rửa sạch, lau khô.
Nhiều loại kem tẩy gỉ inox có axit oxalic, gây kích ứng da và độc nếu nuốt. Cất xa tầm tay trẻ em.
Những việc không nên làm
- Không chà bằng búi sắt, bàn chải sắt, giấy nhám. Vụn sắt bám vào sẽ gỉ thêm và mặt inox bị xước sâu.
- Không dùng javen, nước tẩy có clo để lau inox. Nếu phải dùng javen gần đó (tẩy mốc ron gạch), che inox lại và rửa sạch sau.
- Không trộn chanh, giấm, axit citric hay kem tẩy gỉ với javen. Theo cảnh báo của CDC, javen gặp axit sinh khí clo, gây ho, khó thở, tổn thương phổi. Nhà tắm kín, khí tích nhanh. Thấy mùi hắc thì mở cửa, ra ngoài. Khó thở thì gọi 115.
- Không để axit ngấm lâu trên đá marble, gạch bóng gần đó.
Giữ inox nhà tắm không gỉ lại
- Lau khô kệ, vòi sau khi tắm, nhất là mối hàn.
- Rửa inox mỗi tuần bằng nước ấm pha nước rửa chén.
- Không treo đồ sắt (móc sắt, dao cạo cũ) lên kệ inox lâu ngày.
- Bật quạt hút sau khi tắm để phòng bớt ẩm.
- Khi mua mới, chọn inox 304 có tem, hóa đơn rõ ràng.
Khi nào nên thay
- Gỉ đã ăn thành lỗ rỗ, thủng.
- Lớp mạ bong ra, lộ lớp kim loại đen bên dưới. Đây thường là thép mạ, không phải inox.
- Vòi rỉ nước ở chỗ gỉ.
- Mối hàn kệ bị gỉ mục, kệ lung lay.
Câu hỏi thường gặp
Cách vệ sinh inox bị rỉ tại nhà đơn giản nhất?
Đắp baking soda pha nước dạng sệt lên đốm gỉ 15 đến 30 phút, chà theo vân bằng miếng mềm, rửa sạch và lau khô. Cách này an toàn cho hầu hết bề mặt inox.
Cách tẩy inox bị ố vàng có giống tẩy gỉ không?
Ố vàng trên inox thường là dầu mỡ bị nung hoặc cặn nước, không phải gỉ. Rửa bằng nước rửa chén, baking soda sệt hoặc giấm pha loãng. Nếu là đốm nâu cam, lan từ một điểm thì đó là gỉ.
Cách tẩy rỉ sét trên inox bằng giấm có được không?
Được với gỉ nhẹ. Đắp khăn thấm giấm lên vết gỉ 30 phút đến vài tiếng, chà, rửa sạch và lau khô. Không để giấm khô trên inox, và không dùng cùng javen.
Inox 304 có bị gỉ không?
Có thể, dù ít hơn inox 201. Inox 304 vẫn có đốm gỉ khi tiếp xúc lâu với clo, muối, hoặc bị vụn sắt bám vào. Lau khô và không dùng javen là đủ giữ inox 304 bền.